Dạy con “cảm giác về thời gian”

01/21/2020

“A~ Hôm nay cũng thật là bận rộn quá đi!" – câu cửa miệng trước khi đi ngủ của tôi như vậy đấy.

Nghĩ kỹ lại thì, kể từ khi thành cha mẹ thì không phải là “một ngày bận rộn" nữa, mà là ngày nào tôi cũng thấy như thể bị cái gì đó rượt theo vậy.

“Cái gì đó" ở đây chính là thời gian. “Thời gian" mơ hồ không thể thấy được bằng mắt đó là một khái niệm mang tính tương đối (cách nắm bắt và cảm nhận khác nhau tuỳ vào bối cảnh) và hữu hạn, nên vấn đề nên sử dụng nó như thế nào ngay cả đối với người lớn vẫn rất khó khăn. Huống chi là trẻ con chưa trải đời nhiều, hình dung về “thời gian" là một việc có thể nói là bất khả.

Con trai nhà tôi năm nay học lớp 4, một tuần 2 ngày 6 tiếng học tập, 16h30 là về nhà. Vậy là nhóc chỉ có 4 giờ đồng hồ cho đến lúc đi ngủ, thế là bắt đầu trở nên bối rối. Từ lúc bắt đầu đi học, con tôi chỉ được phép thong thả vui chơi hoặc xem tivi sau khi hoàn thành bài tập về nhà. Để khiến bé tập trung làm bài, tôi cho bé sử dụng đồng hồ kim.

Nhà tôi gắn đồng hồ kim ở phòng khách hồi lúc thằng bé còn đi học mẫu giáo. Kể từ sau khi nhập học, tôi phân chia thời gian chuyên tâm làm bài tập và bảo con rằng “Kim dài đến chỗ này (tôi vừa nói vừa chỉ vào số 12) là đi ăn dặm. Cho đến lúc đó con phải làm xong tờ bài tập toán và đọc sách quốc ngữ (đọc sách giáo khoa thành tiếng) nhé!".

Ngoài ra, tôi còn nói với con “Kim ngắn chỉ số 6, kim dài chỉ số 12 là đến giờ cơm tối, lúc đó con phải ngừng xem tivi rồi xuống bếp nhé!" rồi cho con xem tivi. Tôi luyện cho con ý thức được về việc “bây giờ và lát sau phải/nên/muốn làm gì" bằng cách đặt đồng hồ kim trong tầm nhìn hàng ngày của con.

Hơn thế nữa, nếu là người lớn thì có thể phần nào cảm giác được những khoảng thời gian “5 phút" hay “30 phút", nhưng đối với trẻ nhỏ thì hầu như là không thể. Vì vậy, tôi đã đưa ra một số ví dụ về thời gian trôi qua bao lâu để bản thân tự làm một việc gì đó cụ thể để giải thích cho trẻ, chẳng hạn như “thời gian con có thể xem một tập anime mà con yêu thích trên tivi là khoảng 30 phút", “thời gian đi bộ từ nhà đến trường và lại từ trường đi về nhà là khoảng 1 tiếng".

Còn một điều nữa, là một người mẹ, tôi cố định trình tự làm việc nhà hàng ngày. Tôi cho con biết về trình tự làm việc nhà “Từ 5 giờ rưỡi là mẹ nấu cơm tối, cho đến lúc đó nếu con hoàn thành bài tập viết Hán tự thì mẹ sẽ kiểm tra lại cho con", hay “Sau khi mẹ lấy và gấp quần áo đã phơi, cho đến giờ cơm tối vẫn còn thời gian trống, mẹ chơi chung với con nhé" để con tự nghĩ và hành động: “Từ 5 giờ là mẹ rảnh tay, cho đến lúc đó mình phải hoàn thành xong bài tập mới được".

Tôi lặp lại những điều trên hàng ngày, từ khi con lên 9 tuổi, từng chút từng chút một, con đã có thể tự mình lập kế hoạch theo thời gian và thực hiện y như thế, chẳng hạn như “từ bây giờ mình sẽ làm cái này, tiếp theo sẽ làm cái kia, sau đó là được chơi game rồi", hay “8 giờ rưỡi rồi, phải đi ngủ thôi".

“Quản lý thời gian" chính là “quản lý hành động của bản thân". Không thể làm sớm hơn cũng không trễ hơn được. Chúng ta đầu tư nhiều công sức cho “hành động" đó.

Hành động theo thời gian biểu đã quyết định, năng lực hoàn thành việc phải làm trong khoảng thời gian xác định chính là “nền tảng của làm việc". Nếu có thể, đó là điều tôi muốn hướng dẫn cho con tự biết ghi nhớ bằng thân thể (cảm giác) và trau dồi kỹ năng phán đoán từ thuở nhỏ.