Nghệ thuật truyền thống của Nhật Bản – Nhã nhạc Gagaku

04/04/2020

Bắt nguồn từ môn nghệ thuật được trình diễn trong cung điện Trung Hoa, nhã nhạc Gagaku (雅楽) được truyền bá rộng khắp các nước trong vùng văn hoá chữ Hán như Việt Nam, Hàn Quốc,… và được du nhập vào Nhật Bản vào khoảng thế kỷ thứ 5.  Quá trình phát triển độc đáo trong một thời gian dài của Gagaku Nhật Bản được UNESCO công nhận là Di sản văn hoá thế giới phi vật thể.

Đặc trưng của Gagaku tại Nhật Bản

Đặc điểm đầu tiên phải kể đến của Gagaku là nó được trình bày theo nhịp điệu rất chậm. Một vài nghiên cứu gần đây, người ta cho rằng ban đầu Gagaku có giai điệu nhanh (uptempo), tuy nhiên khi trở thành bậc thầy, các nghệ sĩ có xu hướng biểu diễn lịch sự và chậm rãi, dần dần nhịp điệu chậm đã trở thành đặc trưng biểu diễn chính thức của Gagaku.

Bên cạnh đó, các nhạc cụ sử dụng cũng mang đặc trưng của truyền thống Nhật Bản, trong đó 3 món nhạc cụ gió dùng chủ yếu được gọi là “sankan" (三管), tạo ra thức âm thanh thể hiện hồn khí của vũ trụ.

Những màn trình diễn như: “Sho" (笙) dùng âm thanh để diễn tả “ánh sáng từ thiên đường", “Ryuteki" (龍笛) thể hiện hình ảnh “chú rồng bay lượn trên không trung", hay “Hichiriki" (篳篥) thể hiện “tiếng nói của nhân loại",… giai điệu của chúng như đưa khán giả vào bầu không gian huyền ảo của Gagaku.

Cùng thưởng thức Gagaku nào!

Những màn trình diễn Gagaku từ thể loại Gagaku cổ điển ngày xưa cho đến Gagaku cận đại hay hiện đại mới được sáng tác đều được quay và đăng tải trên Youtube.

Gagaku còn được trình diễn trong các dịp lễ hội và nghi lễ tại các Đền thờ Thần Xã, đặc biệt hơn, nó trở thành một chương trình tivi hẳn hoi cũng như được sử dụng làm nhạc nền (BGM) trên đương phố vào mỗi dịp Tết đến.

Bài Gagaku nổi tiếng nhất có thể nói chính là “Etenraku" (越天楽), thậm chí ca khúc này vẫn được trình diễn trong các hôn lễ theo kiểu truyền thống Nhật Bản đến tận ngày nay.

Ngoài ra, những màn kết hợp độc đáo giữa Gagaku và các thể loại âm nhạc phương Tây như Jazz, Pop hay Rock cũng đang làm mưa làm gió thu hút sự chú ý của giới trẻ. Các ca khúc như “Hichiriki" trình diễn bởi nghệ sĩ Togi Hideki (東儀秀樹), “Tenchigaraku" trình diễn bởi thầy tu trưởng (Guji) ở Đền thờ Thần Xã Yoshikawa Hachiman (吉川八幡神社) Osaka,… là những ca khúc rất nổi tiếng hiện nay.