“Bố/Mẹ ơi, nhìn nè!” – Nếu đã làm cha mẹ, ắt hẳn bạn đã từng nghe thấy câu này khi con bạn còn nhỏ đúng không nào?! Khi bạn nhìn theo lời trẻ chính là thỏa mãn nhu cầu đồng thuận của trẻ, đồng thời cho trẻ cảm giác an toàn khi được chở che.

Khi trẻ bắt đầu biết đi và có thể tự ăn được thì những bậc cha mẹ chúng ta bắt đầu phải đáp lại những cái “Nhìn nè!” của trẻ. Chắc là bạn đã từng trải qua việc nhìn con mình không dám chớp mắt phải không? Tuy nhiên, khi trẻ lớn lên thì bạn cũng dần ít nhìn con mình chăm chú hơn. Bởi vì chúng ta bắt đầu nghĩ rằng, “Giờ có rời mắt đi nữa cũng chẳng có việc gì đâu.”.

Khi trẻ vào tiểu học thì cơ hội bạn quan sát hành vi của trẻ cũng giảm đi. Độ tuổi nhi đồng là thời kỳ “sống độc lập”, chính là thời kỳ trẻ được cho phép tự làm mọi việc. Điều quan trọng là cha mẹ không nói và nhúng tay vào để tránh làm nhiễu loạn sự độc lập này. Nhưng dẫu sau thì cũng không ổn tý nào khi giao hết cho bọn trẻ và nói rằng “Việc của con thì con tự làm đi!”.

Ví dụ như bài tập về nhà, ở nhà tôi thì bố mẹ và con sẽ cùng nhau làm bài tập. Gần đây bài tập của đứa con mới vào lớp bốn vào mùa xuân này của tôi là “tập đọc” bằng cách đọc thành tiếng các bài trong sách giáo khoa quốc ngữ, rồi “tập làm toán” bằng cách làm các bài tập môn toán và “tập viết” bằng cách viết đi viết lại những chữ Hán tự (kanji) mới học được. Cuối tuần thì có thêm “viết nhật ký” nữa (viết chừng một trang vở).

“Tập đọc” thì khi tôi gấp quần áo hoặc nấu bữa tối, con tôi sẽ mang sách giáo khoa ra và nói “Con đọc đây, mẹ nghe nhé!”. Nếu con nói muốn có mẹ bên cạnh thì tôi tất nhiên sẽ ưu tiên con hơn là việc nhà, ví dụ như lúc con nói “Bài này hơi khó, mẹ chỉ con nhé!” lúc làm toán, hay “Con viết Hán tự giỏi hơn rồi này, mẹ xem đi!” lúc tập viết.

Nếu mà con nói là “Con nghĩ hôm nay con làm một mình được, nên sẽ chỉ nhờ mẹ xem lại xem có nhầm chỗ nào không thôi nhé!” thì tôi sẽ lánh mặt sang làm việc nhà ở phòng khác và cố gắng không can thiệp vào viêc học của con.

Cứ như vậy, dù con có học lên tôi vẫn có thể theo sát được con và giúp con bắt kịp tại nhà những nội dung học mà con không hiểu ở trường. Ngoài ra, nếu bạn nói những câu như “Chà, bài khó thế này mà con cũng làm được hả? Giỏi ghê!” thì trẻ sẽ cười tít cho coi. Như vậy, trẻ sẽ cảm nhận được là “Khi làm bài tập nếu mình không biết làm mà cuối cùng lại làm được thì cảm giác thật tuyệt!” hay “Nếu mình làm bài tập thì sẽ được khen nên sẽ vui lắm!”. Thế là trẻ sẽ dần dần tự giác mà bố mẹ không cần phải bảo “Con làm bài tập đi!”.

Con người chỉ có hai mắt và một miệng. Đây có thể là một thông điệp từ đấng tạo hóa rằng bạn nên dõi theo sự phát triển của con bạn bằng cả đôi mắt của mình, thay vì chỉ đưa ra chỉ thị cho con bằng miệng “Hãy làm thế này, hãy làm thế kia!”.