Dự án “Book start”

Chính quyền địa phương nơi tôi sinh sống cứ đến khi các bé nhỏ được 3 ~ 5 tháng tuổi sẽ tặng các bé những cuốn sách tranh do thủ thư của thư viện thành phố lựa chọn. Đây là một hoạt động của dự án có tên “Book start”, thực hiện với mục đích để tất cả trẻ nhỏ và bố mẹ các bé có mối tương tác với nhau thông qua sách tranh.

Vốn dĩ Book start bắt đầu từ năm 1992 ở Anh. Đó là hoạt động phân phát sách tranh cho các bé 0 tuổi đến khám sức khỏe theo như sáng kiến của hiệu trưởng một trường trung học cơ sở. Dựa trên điều tra theo dõi 5 năm sau đó thì không chỉ các bé, mà thời gian đọc sách của cả những thành viên trong gia đình cũng tăng lên, thành tích của những đứa trẻ được tiếp xúc với sách tranh từ khi còn nhỏ rõ ràng cũng cao hơn những đứa trẻ khác. Vì vậy mà vào năm 2000, 92% trẻ sơ sinh ở Anh đã nhận được sách tranh nhờ hoạt động này.

Thế nên ở Nhật Bản, hoạt động này cũng chính thức bắt đầu từ năm 2001 – tức là chỉ ngay sau nước Anh. Hiện nay, cùng với những hoạt động của các thư viện công cộng, trung tâm chăm sóc sức khỏe, hay trung tâm hỗ trợ chăm sóc trẻ em của chính quyền địa phương, dự án này cũng đang được phát triển rộng khắp nước Nhật. Ngay cả nước ngoài, dự án cũng được thực hiện ở Hàn Quốc, Thái Lan, Đài Loan, Đức, Hà Lan, Columbia, và có nhiều người cha hay người mẹ cũng cho con xem sách tranh rồi trò chuyện cùng các bé.

Hiệu quả của việc đọc cho trẻ nghe

Tại sao đứa trẻ dù chưa thể nói cũng không đọc được chữ lại hứng thú với sách như vậy?

Khi kiểm tra bộ não của những đứa trẻ được đọc sách cho nghe, các bác sĩ thấy rằng hệ thống limbic (limbic system) đang hoạt động. Hệ thống limbic được gọi là “bộ não của tim”, là bộ phận điều khiển tâm trạng và cảm xúc như Hỷ-Nộ-Ai-Lạc. Trong lúc đang được đọc cho nghe, dù không thể hoàn toàn hiểu hết được ý nghĩa của ngôn từ, nhưng bé vẫn có thể cười khi tình tiết truyện vui, hay lúc nhân vật buồn thì bé cũng có biểu cảm buồn tương tự, tất cả những điều đó đều nhờ sự phát triển của hệ thống limbic này.

Ngoài ra, nếu trẻ thích nhịp điệu câu chữ hay bị cuốn hút bởi nội dung bao gồm phần hình ảnh, chúng sẽ vòi vĩnh được đọc cuốn sách đó nhiều lần. Tôi luôn đọc cho con nghe trên giường trước mỗi lần đi ngủ, nhưng hễ được đọc “cuốn sách ưa thích” là tâm trạng bé đều rất yên bình và đi vào giấc ngủ cũng dễ dàng hơn. Cuốn sách tôi nhận được nhờ Book Start có những câu thoại vần điệu mà con tôi rất thích nên tôi luôn đọc cho bé nghe trong khoảng 2 năm cơ đấy!

Hơn nữa, mỗi lần được đọc cho nghe, con trai tôi luôn bám vào phía phải của tôi và nhìn những hình vẽ trên sách. Bằng cách tiếp xúc gần gũi như thế này, chất trong não có tên là “oxytocin” sẽ được tiết ra. Và giống như cái tên “hormone tình yêu” hay “hormone âu yếm”, hormone này có liên quan đến sự ổn định tâm trạng hay xây dựng các mối quan hệ thân tín. Đồng thời khi sự gắn bó giữa cha mẹ và con trở nên khắng khít, chúng ta cũng thấy được là trí nhớ của trẻ tốt hơn, kết quả học tập cũng tăng cao, khả năng chịu đựng stress cũng dần cải thiện nữa.

Con trai tôi hiện nay đã 9 tuổi, thế nhưng đến tận bây giờ tôi vẫn tiếp tục đọc cho bé nghe trước khi bé chìm vào giấc ngủ. Tôi không biết liệu trí nhớ và khả năng chịu áp lực của bé có tăng lên không, nhưng tôi nghĩ nếu thông qua việc đọc cho con nghe mà cảm xúc của bé cũng trở nên ổn định, và nuôi dưỡng được nơi bé sự quan tâm đến người khác thì cũng bõ công đấy chứ!